Wetenschap

Omschrijving

Niet elk kind groeit op met dezelfde taalrijkdom. Omdat taalachterstanden vaak ontstaan voor het vijfde levensjaar is juist in de kinderopvang veel winst te behalen. Het nieuwe taalprogramma Taalrijk van Kibeo biedt kinderen van jongs af aan gelijke kansen.

In de kinderopvang weten we als geen ander dat taal kinderen helpt om zichzelf uit te drukken, contact te maken en emoties te begrijpen. Danina de Vries, pedagogisch beleidsmedewerker bij Kibeo, legt me uit hoe meer plezier en zelfvertrouwen kinderen ervaren in taal, hoe groter de kans dat ze vaardigheden ontwikkelen die een leven lang meegaan. Zij vindt dat elk kind een rijke taalbasis verdient. ‘We zagen op onze vestigingen dat taal al op veel manieren tot leven kwam’, vertelt Danina. ‘Door pedagogisch professionals die met kinderen in gesprek gaan, voorlezen of samen zingen. Maar we wilden meer samenhang en verdieping, juist omdat alle kinderen van 0 tot 6 jaar een gevoelige periode voor taal doormaken.’

‘In die eerste jaren gaat de taalontwikkeling razendsnel, sneller dan later ooit nog zal gebeuren. Voor kinderen die thuis weinig taal horen, zijn wij soms zelfs de enige plek waar ze rijke taalervaringen opdoen. Dan is de kinderopvang van enorme waarde.’ En zo ontstaat bij Kibeo Taalrijk: een programma dat kinderen taal niet alleen laat leren, maar vooral laat beleven. Vanuit de overtuiging dat ieder kind, ongeacht achtergrond, gelijke kansen verdient om een sterke taalbasis te ontwikkelen.

Meer dan inrichting
Taalrijk bestaat uit verschillende onderdelen die elkaar versterken. Een belangrijk onderdeel is de Taalhoek: een uitnodigende plek vol boeken en materialen die taal uitlokken. ‘Niet alleen tussen pedagogisch professionals en kinderen, maar juist ook tussen kinderen onderling’, legt Danina uit. ‘Je vindt er een vertel- en ontdekplek, een knus stiltehuisje, een boekenboom vol verhalen en uitdagende materialen zoals de verhaalstenen.
Dat zijn grote kleurrijke dobbelstenen met afbeeldingen die uitnodigen tot samen praten, luisteren en fantaseren.’ Daarnaast bevat de Taalhoek materialen voor letterherkenning en taalspellen, zorgvuldig geselecteerd zodat medewerkers met de kinderen aan alle ontwikkeldoelen van taal kunnen werken. ‘Het aanbod is dekkend’, zegt Danina. ‘Zo weten we zeker dat elke activiteit bijdraagt aan betekenisvolle taalontwikkeling.’ Maar Taalrijk gaat verder dan inrichting. ‘We willen dat taal uitgroeit tot iets wat je samen beleeft, niet iets wat je aanbiedt. 
Pedagogisch professionals krijgen in nieuwe trainingen volop inspiratie en ideeën om taal op een speelse en bewuste manier te stimuleren. Maar taalontwikkeling gebeurt natuurlijk niet alleen op de groep, thuis speelt minstens zo’n grote rol. Daarom is ouderbetrokkenheid een vast onderdeel van Taalrijk.’
Om die doorgaande lijn tussen opvang en thuis te versterken, krijgt Taalrijk ook een plek buiten de groep. Op elke Kibeo-vestiging komt een uitleenkast bij de ingang, gevuld met boeken in verschillende thuistalen, prentenboeken die op de groep worden gebruikt én materialen die taalspel thuis stimuleren. 
Danina: ‘Wanneer ouders thuis een boek in de thuistaal voorlezen en datzelfde boek op de groep in het Nederlands terugkeert, ontstaat een krachtige koppeling tussen beide taalwerelden. Zo versterken thuis en opvang elkaar.’