Verslag Instondo-congres

Omschrijving

Er wordt steeds meer geïnvesteerd binnen de kinderopvang in ondersteuning, specialistische expertise en samenwerking met onderwijs en jeugdhulp. Toch neemt de ervaren werkdruk toe en groeit het aantal kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte. Dat roept ongemakkelijke vragen op.

We moeten ons in de kinderopvang afvragen of we vooral harder (willen blijven) werken binnen hetzelfde systeem, of dat het tijd is om het systeem zelf opnieuw te bekijken. Tijdens het nationaal congres inclusieve kinderopvang op 18 juni 2026 van Instondo (instituut voor onderwijsondersteuning) komen verschillende sprekers – elk vanuit hun eigen expertise – verrassend dicht bij dezelfde conclusie: we moeten op een andere manier kijken naar kinderen, professionals en organisaties.
Op het congres houden onder andere pedagoog/ondernemer Bert Wienen, Anne Sophie Schürmann (Vesper BSO+), Teun Dekker, Sofi e Sergeant, Vlaams hoogleraar Jochen Devlieghere en Raoul Frankel & Danny Versteeg (FrankelVersteeg) ieder een eigen verhaal. Samen vormen hun bijdragen een pleidooi om niet alleen naar het individuele kind te kijken, maar meer naar de context.
Waar we jarenlang vooral zochten naar wat een individueel kind nodig heeft en we de laatste jaren steeds meer passende arrangementen aanbieden, verschuift nu de aandacht meer naar de vraag hoe de omgeving is ingericht. Dan stellen we niet langer de vraag centraal hoe we een kind naar de norm brengen, passend maken voor de groep, maar hoe we een groep zo organiseren dat verschillende kinderen zich kunnen ontwikkelen.
Juist daarin schuilt de essentie van inclusieve kinderopvang. Wanneer verschillen direct worden vertaald naar signalen, labels of interventies, bestaat het risico dat normale ontwikkeling wordt geproblematiseerd. De uitdaging is daarom niet om minder zorgvuldig te zijn, maar om bewuster onderscheid te maken tussen wat daadwerkelijk aandacht vraagt en wat ruimte nodig heeft om zich te ontwikkelen.

Ontwerpprincipe
De sprekers op het Instondo-congres laten zien dat inclusie niet begint bij een arrangement of gespecialiseerde groep. Een arrangement of aparte groep kan een nodige stap op weg naar inclusie zijn, tijdens de verschillende workshops zijn hiervan mooie voorbeelden gepresenteerd. Maar pas bij het ontwerpen van een omgeving waarin verschillen vanzelfsprekend zijn, kan de stap worden gemaakt van passende opvang naar inclusieve opvang.