Filosoferen met kinderen in de kinderopvang

Omschrijving

Kun je tegelijk blij en boos zijn? Wat gebeurt er als er geen regels zijn? Waarom hebben vissen een staart? Wie met kinderen werkt, herkent vast dit soort vragen. Soms komen deze vragen onverwachts, midden in een spel, of tijdens een eetmoment. Dit zijn precies de momenten waarop het filosoferen en ontdekken begint, vaak zonder dat we ons hiervan bewust zijn.

Waarom is filosoferen met kinderen in de kinderopvang waardevol? Wat houdt het precies in en hoe kun je dit ontdekkende proces praktisch vormgeven? Filosoferen met kinderen gaat niet over het vinden van het juiste antwoord, maar over samen nadenken, vragen stellen, luisteren naar elkaar en verder denken. Het is napraten, doordenken en opnieuw vragen stellen. Kinderen leren van elkaar, ze groeien en worden wijzer.

Waarom filosoferen met kinderen?
In de kinderopvang geven wij als professionals kinderen de ruimte om te ontdekken, te ontwikkelen en te zijn wie ze willen zijn. Door met kinderen te filosoferen geef je ze de ruimte om eigen gedachten, gevoelens en ideeën te verkennen. Kinderen worden gestimuleerd om zelf te denken, het helpt kinderen informatie te verwerken en creatief te denken. Daarnaast draagt filosoferen bij aan de emotionele ontwikkeling, omdat kinderen meer zelfkennis, zelfsturing, motivatie en inlevingsvermogen ontwikkelen. Niet geheel onbelangrijk binnen het filosoferen is de taalontwikkeling. Tijdens filosofische gesprekken leren kinderen om hun gedachten onder woorden te brengen.
Ook de sociale ontwikkeling wordt gestimuleerd. Kinderen leren te luisteren naar elkaar, te reageren op elkaar en met elkaar verder te denken. Binnen het filosoferen ontdekken kinderen dat ze van mening kunnen en mogen verschillen. Eigen gedachten en ideeën doen ertoe.
Voor professionals biedt filosoferen verdieping in het pedagogisch handelen. Het geeft inzicht in hoe kinderen betekenis geven aan de wereld om hen heen en welke waarden voor hen belangrijk zijn. Door samen te denken ontstaat verdieping en dat versterkt de pedagogische relatie.

Wat is filosoferen met kinderen?
Filosoferen met kinderen is samen nadenken en ontdekken. Vaak gaat het nadenken en ontdekken over vragen waar niet direct een antwoord op bestaat. Het gaat vooral om open vragen, het uitwisselen van ideeën en het verder denken op elkaars reacties. Niet de conclusie staat centraal, maar het gesprek zelf. Filosoferen met kinderen is geen les of methode. Het is een manier waarop je met elkaar in gesprek gaat. In deze gesprekken zijn nieuwsgierigheid, verwondering en luisteren leidend. De professional neemt het denken niet over, maar begeleidt het hele proces.