De Voorzitter

Omschrijving

Tijdens een kennismakingsbijeenkomst van Jeugdzorg Nederland voor nieuwe Kamerleden valt mij op hoe eensgezind de bijdragen zijn vanuit onderwijs, jeugdzorg, gemeenten en kennisinstituten. Steeds klinkt dezelfde oproep: werk integraal, versterk de pedagogische basis en geef professionals ruimte. Niet het kind repareren, maar de omgeving versterken. 

De sectoren willen niet nóg een systeem toevoegen, wel bestaande schotten weghalen. Ook klinkt het woord integraliteit steeds vaker. In gesprekken met gemeenten, onderwijs, jeugdzorg en welzijn. In manifesten, bouwstenen en beleidsstukken. Daar word ik blij van. Omdat het eindelijk benoemt wat in de praktijk al lang voelbaar is. Kinderen groeien niet op in domeinen. Gezinnen leven niet volgens beleidsteksten. En professionals werken niet voor een systeem, maar voor mensen. Wie dat serieus neemt, kan niet anders dan domeinoverstijgend denken en handelen.

Lokale teams
Wat mij steeds opnieuw opvalt, is dat elke beweging uiteindelijk begint in de praktijk. Enthousiasme ontstaat bij professionals die samen ervaren dat het anders kan, niet in beleidsnota’s. Dit vraagt om ruimte, om vertrouwen en om het serieus nemen van vakmanschap.
Professionals moeten dus niet alleen meegenomen worden in verandering, maar ook daadwerkelijk gehoord worden. We moeten daarom het vertrouwde patroon omdraaien: niet eerst beleid maken en dan uitvoeren, wel beginnen bij wat werkt in de praktijk en dat vervolgens ondersteunen met beleid.
Dit raakt direct aan het belang van de pedagogische basis waar alle partijen rondom het kind bijdragen aan een veilige, vertrouwde en stimulerende omgeving waarin kinderen zich kunnen ontwikkelen, hun talenten kunnen ontplooien en gezond en kansrijk kunnen opgroeien. Kinderopvang kent kinderen en ouders door en door en vormt samen met onderwijs een onmisbare pijler in die pedagogische basis. Juist die nabijheid maakt kinderopvang tot een vanzelfsprekende partner in het versterken van die basis. Die gedachte zien we terug in de ontwikkeling van sociale en lokale teams. Teams waarin onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, sociaal werk en jeugdhulp samen een kring vormen rondom kinderen en ouders.
Niet om te repareren wat misgaat, maar om ontwikkeling te stimuleren en mogelijk te maken. Ontwikkeling stopt immers niet bij het klaslokaal maar vraagt om een omgeving waarin meerdere professionals samen verantwoordelijkheid nemen, en waarin stimulering en ondersteuning niet versnipperd is, maar samenhangend en nabij.

Kansengelijkheid
Ook de manifestatie kansengelijkheid in september vorig jaar heeft laten zien dat lokale partijen het verschil kunnen maken – mits zij de ruimte krijgen en elkaar weten te vinden. Vertrouwen in de praktijk is dan het leidende principe. Zoals Leonard Geluk, voorzitter van de VNG, het verwoordt: laat de praktijk leidend zijn.