De kracht van improvisatietheater

Omschrijving

Vier kinderen duiken in een verkleedkoffer. Niet veel later rennen ze met een hoop geluid door de ruimte. Er worden draken verslagen, ridders vechten en prinsessen dansen in hun jurken. Jij staat erbij en kijkt ernaar. En je denkt: wat een lawaai. Wat een chaos. 

Een dergelijke, vrije spelsituatie kan verschillende dingen bij je oproepen. Misschien wil je de kinderen rustig krijgen, of ben je zelfs bezig te bedenken hoe dit niet uit de hand gaat lopen. Maar het kan ook zijn dat je zin hebt om een hoedje uit de kist te pakken en met de kinderen mee te spelen.

Toneelspel wordt door veel pedagogisch professionals niet gestimuleerd bij kinderen, vanwege de onrust die het kan veroorzaken. Hoewel er al veel onderzoek naar de positieve effecten van theater is gedaan, wordt het door pedagogische professionals als leerinstrument nog maar weinig ingezet. En dat is jammer, want vanuit het fantasiespel dat kinderen van nature spelen, kunnen ze de nodige vaardigheden leren.

Motor voor ontwikkeling
Zodra kinderen geboren zijn, verkennen ze al spelend vanuit nieuwsgierigheid de wereld om hen heen. Baby’s door te kijken, na te doen en met materialen te experimenteren. Hierdoor ontdekken ze wat de regels in deze nieuwe omgeving zijn en hoe ze zich daartoe moeten verhouden. Plezier is daarbij geen bijzaak, maar een drijfveer. Wanneer kinderen betrokken en nieuwsgierig zijn, staat hun brein opener om te leren. Spelen vormt daardoor een krachtige motor in hun ontwikkeling.

Wanneer kinderen ouder worden, wordt de focus vanzelf meer naar anderen verlegd. Door samen te spelen, ontwikkelen kinderen zich nog sneller. In interactie met elkaar leren ze grenzen verkennen, samen te werken, met elkaar te communiceren en problemen creatief op te lossen. Ze gaan zich steeds meer verdiepen in rollenspel. Iets wat ontzettend belangrijk is volgens onderzoeker Lev Vygotsky: door zich in een andere rol te verplaatsen, leren ze boven zichzelf uit te stijgen en zichzelf te reguleren.

Die zelfregulering is belangrijk voor kinderen. Het levert ze het vermogen om hun aandacht, gedrag en impulsen te sturen. Het zorgt ervoor dat ze beter kunnen leren, makkelijker sociale contacten kunnen aangaan en veerkrachtiger zijn. Juist daarom is theater zo’n krachtige vorm van spel. In theater en rollenspel komen fantasie, samenwerking, communicatie en zelfregulering samen.

Speel eens wat vaker mee!
Er zit dus veel pedagogische waarde in rollenspel! Uiteraard is jouw rol van pedagogisch professional hierbij van groot belang. Speel daarom eens wat vaker mee met de kinderen. Doordat je meespeelt, wordt je onderdeel van de groep. Kinderen ervaren op die manier dat het heel gewoon is om fouten te maken, plezier te hebben en te kunnen experimenteren. Er ontstaat zodoende meer vertrouwen tussen jou en de kinderen, waardoor ze zich meer laten zien, makkelijker durven uit te spreken en nieuwe dingen uitproberen. Door mee te spelen kun je het spel verdiepen. Je introduceert nieuwe woorden, stelt vragen en daagt kinderen uit om verder te denken dan ze zelf zouden doen. Zo help je kinderen nét een stap verder in hun ontwikkeling dan ze uit zichzelf zouden komen.