De Jurist > Ziekteverzuim

Omschrijving

Ziekteverzuim is geen formulier. Toch doen we alsof. Voor veel organisaties is de arbodienst inmiddels verworden tot wat je een dossierverwerker zou kunnen noemen. Niet omdat de professionals het niet beter willen, maar omdat het systeem er zo uitziet.

En het systeem is: rendement op volume, doorlooptijd als verdienmodel, en te weinig bedrijfsartsen om überhaupt nog maatwerk te leveren. Arbodiensten lijken soms meer op incassobureaus dan op een medisch-professionele partner. Een incassobureau is uitstekend in het beheren van grote aantallen dossiers. Maar als je er een complex, menselijk probleem neerlegt, krijg je zelden een doorbraak. Je krijgt vooral stappen, brieven en wachttijden. En laat dat nu precies zijn wat verzuim niet nodig heeft.

Marginaal
Het resultaat herkennen we allemaal. De casus wordt geen verhaal meer, maar een ticket. De aandacht per medewerker is marginaal, contactmomenten zijn kort, en het voelt alsof niemand echt verantwoordelijk is voor een streep in het zand. Er is altijd een volgende afspraak, een volgende evaluatie, een volgende standaardvraag. Zelden is er een helder besluit: dit is de richting, dit is het tempo, dit zijn de voorwaarden. Zolang alles ‘in behandeling’ blijft, staat ook de werkvloer in de wachtstand. Roosters worden omheen gebouwd, teams raken overbelast, en de medewerker die thuis zit, leert vooral één ding: tijd werkt in mijn voordeel.
Dat klinkt cynisch. Toch is het menselijk. Als een proces voorspelbaar is, gaan mensen zich voorspelbaar gedragen. Medewerkers kennen het klappen van  de zweep. Ze weten hoe de route loopt, welke taal veilig is, welke termen een consult verlengen, welke klachten lastig te falsifiëren zijn, maar ook lastig te weerleggen. Nogmaals, het is niet per definitie kwade wil. Het is rationeel gedrag in een systeem dat weinig beslismomenten kent. 

Ritueel
Daar komt iets bij wat we steeds normaler zijn gaan vinden: beoordelen op afstand. Kun je via Teams vaststellen of iemand ziek is? Natuurlijk, je kunt een prima gesprek voeren via een scherm. Maar je kunt ook minder waarnemen. Minder non-verbaal, minder context, minder frictie tussen ‘wat iemand zegt’ en ‘wat iemand kan’. En precies daar zit bij veel verzuimdossiers de kern. Niet of iemand een verhaal heeft, maar hoe belastbaarheid en herstel zich verhouden tot werk, ritme, verwachtingen en grenzen. Op afstand wordt verzuimbegeleiding sneller een administratief ritueel dan een professionele beoordeling.
En ondertussen werkt het tekort aan bedrijfsartsen als katalysator. Meer dossiers per arts betekent minder tijd per casus. Minder tijd betekent meer standaardisering en meer delegatie. Meer standaardisering betekent langere
doorlooptijden, want niemand durft echt te besluiten. En langere doorlooptijden betekenen… nóg meer dossiers in de pijplijn. Het is een file die zichzelf voedt.