Vertragen en verwonderen

Vertragen en verwonderen

Productgroep KIDDO 04 2026
€ 3,95
Gratis voor abonnees.

Omschrijving

Soms zou het handig zijn om even in de toekomst te kunnen kijken. Dan zouden we ons veel beter kunnen voorbereiden. Hoe ziet de toekomst eruit voor de pedagogisch professional?

Laat ik het aan AI vragen. Deze voorspelt dat de pedagogisch professional steeds meer expert gaat worden, die steeds meer zal weten over de ontwikkeling van kinderen. Meer en beter contact zal hebben met ouders, onderwijs, jeugdzorg en andere zorgprofessionals. De pedagogisch professional die zijn eigen vakmanschap in de hand neemt: gesprekstechnieken oefent, reflecteert op eigen handelen, kennis blijft uitbreiden, telkens weer afstemmend op het kind, de ouders en andere professionals.

Geen wederkerigheid

Maar met de komst van AI verandert er wel het een en ander in onze wereld. Bij mij komt dan de vraag op: ‘Wat moeten kinderen nog leren als er zoiets als AI bestaat?’ Moeten ze dan nog een taal leren? Veel over geschiedenis of aardrijkskunde weten? Je kunt het immers allemaal opzoeken. Wat moeten jonge mensen weten en kunnen over 30 jaar? Welke vaardigheden hebben mensen nodig in een maatschappij met kunstmatige intelligentie? En wat kan AI juist weer niet?

Om te beginnen is er bij kunstmatige intelligente geen sprake van wederkerigheid. Er is geen balans tussen over en weer geven en ontvangen. Ik zag laatst een filmpje van een jong stel op de bank. Zij verzucht dat ze zich verdrietig voelt. Hij reageert dat het morgen vast weer over zal zijn. Vervolgens vertelt zij aan AI dat ze verdrietig is. Die reageert meteen heel empathisch: wat naar voor je, en wil je er meer over vertellen. Hoewel AI meer empathie toont dan haar partner, zal AI háár nooit om hulp vragen, er is geen wederkerigheid. En juist wederkerigheid vormt de onzichtbare lijm die sociale relaties en gemeenschappen bij elkaar houdt. Door iets voor elkaar te doen, ontstaat er verbinding en vertrouwen. Essentieel als we zien hoe gepolariseerd onze samenleving in elkaar steekt. En dit wordt alleen maar belangrijker naarmate onze samenleving diverser wordt en we als mensheid voor steeds grotere uitdagingen komen te staan.

Welke competenties heeft de toekomstige mens dan nodig? Ik kom uit bij hele menselijke vaardigheden die nodig zijn voor wederkerige relaties: het belang sociale (SQ) en emotionele intelligentie (EQ). Wat is sociale intelligentie? Daniel Coleman beschrijft SQ als:

  • Sociaal bewustzijn: het vermogen om emoties, intenties en behoeften van anderen te herkennen en te begrijpen.