Kinderen groeien op in een samenleving die steeds diverser wordt. Verschillende talen, culturen en opvoedstijlen komen op de opvang samen. Dat vraagt van pedagogisch professionals dat zij oog hebben voor de leefwereld van ieder kind. Hoe stem je af op verschillende verwachtingen van kinderen en ouders? En hoe zorg je ervoor dat ieder kind zich gezien en welkom voelt?
Tijdens de voorleesmiddag op de peutergroep, een vast moment aan het einde van de maand, leest pedagogisch professional Ines het prentenboek Het wolfje dat geen roedel nodig had voor. Moeder Ayla schuift aan met haar zoontje op schoot, terwijl ook andere ouders binnenkomen. Ines leest een bladzijde voor in het Nederlands en gaat met de kinderen in gesprek over de tekeningen. Daarna leest Ayla hetzelfde stukje voor in het Turks. Zo wisselen zij elkaar af tot het boek uit is. Na afloop spelen de kinderen verder en praten ouders nog even na. Tijdens deze voorleesmiddag maken kinderen kennis met verschillende talen en achtergronden, terwijl ouders actief bij de opvang betrokken zijn.
Cultuursensitief werken
Het voorleesmoment van Ines en Ayla laat zien hoe cultuursensitief werken er in de praktijk kan uitzien. Cultuursensitief werken betekent dat je als pedagogisch professional bewust aandacht hebt voor de achtergrond en leefwereld van ieder kind, waaronder de thuissituatie, taal en opvoedstijl van ouders. Door hier rekening mee te houden, kan een kind elementen van thuis herkennen in de opvang. Dat zorgt voor herkenning en veiligheid. Zo geeft een pedagogisch professional aan in een interview: ‘Ook in de opvang is het fijn wanneer kinderen zoveel mogelijk kunnen leven zoals ze thuis ook doen. Anders wordt het stressvol als je ineens allemaal dingen anders moet doen.’ Tegelijk leren kinderen, net als tijdens de voorleesmiddag, meer over elkaars achtergrond en maken zij al vroeg kennis met de diversiteit van de samenleving waarin zij opgroeien.
Werken onder druk
In een samenleving waarin de diversiteit onder kinderen en gezinnen toeneemt, vraagt het pedagogisch vak om voortdurende professionele afwegingen over het omgaan met verschillen tussen kinderen. Sommige professionals, met wie voor het onderzoek is gesproken over cultuursensitief werken (zie kader), vinden het belangrijk om alle kinderen zoveel mogelijk gelijk te behandelen. Anderen benadrukken juist dat ieder kind iets anders nodig heeft.