Richtlijn toezicht op veiligheid en gezondheid in de gastouderopvang

Omschrijving

Per 1 juli 2026 treden wijzigingen van kwaliteitseisen voor de gastouderopvang in werking. Deze wijzigingen hebben als doel om de kwaliteit van de gastouderopvang structureel te verbeteren en te versterken. Deze maatregelen zien toe op het verbeteren van de begeleiding van de gastouder door het gastouderbureau en op de professionalisering van de gastouders. Om de veiligheid en gezondheid in de gastouderopvang beter te borgen heeft het ministerie van SZW een paar wijzigingen doorgevoerd. Deze wijzigingen zijn opgenomen in deze richtlijn, in combinatie met de bestaande eisen op dit onderdeel.

De GGD’en houden namens de gemeenten toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang. Onderdeel van dit toezicht is het uitvoeren van onderzoeken bij voorzieningen voor gastouderopvang en gastouderbureaus. Toezicht is meer dan alleen beoordeling van de naleving van de regels. Het toezicht op de kinderopvang wordt meer stimulerend, met meer aandacht om in de dialoog met de houder tot structurele kwaliteitsverbetering te komen. De toezichthouder heeft ook een signalerende en agenderende rol. Signalen van kansen en knelpunten delen we actief met gemeenten, de sector en het Rijk.

GGD GHOR Nederland stelt richtlijnen op voor de verschillende onderdelen waarop de wet- en regelgeving wordt aangepast. Deze richtlijn richt zich op de eisen aan veiligheid en gezondheid. Andere onderdelen van de regelgeving waar richtlijnen voor zijn gemaakt zijn:

• Maximeren naar twee gastouderbureaus
• Pedagogisch beleid en pedagogisch werkplan
• Bemiddeling en begeleiding van het gastouderbureau
• Coaching en permanente educatie in de gastouderopvang

De richtlijnen vormen gezamenlijk een handvat voor de uitvoering van het toezicht op de nieuwe kwaliteitseisen in de gastouderopvang. Bij de totstandkoming is uitgegaan van de toelichtingen op de wet- en regelgeving en aangesloten bij de visie op toezicht van de GGD’en en de nieuwe ontwikkelingen in het toezicht. Toezichthouders kunnen deze richtlijn gebruiken bij het onderzoek bij voorzieningen voor gastouderopvang en gastouderbureaus.

In hoofdstuk 1 staat informatie over de (nieuwe) kwaliteitseisen. Hierin staan de voorschriften voor zowel gastouders als gastouderbureaus en de toelichting daarop. Het vermelden van de toelichting is essentieel zodat de bedoeling van de wet -en regelgeving helder is en bijdraagt aan uniform toezicht. In hoofdstuk 2 staat hoe we hier toezicht op houden. Hier maken we onderscheid tussen het toezicht bij de gastouder en toezicht bij het gastouderbureau. In hoofdstuk 3 staan veel gestelde vragen. In hoofdstuk 4 staan informatiebronnen voor gastouders, gastouderbureaus en ouders.

Om de leesbaarheid van dit document te vergroten is de letterlijke wet- en regelgeving in een donkergroen kader weergegeven. De toelichting op de wet- en regelgeving staat in een lichtere tint.
Deze richtlijn is tot stand gekomen in afstemming met de werkgroep gastouderopvang, VNG en het ministerie van SZW. De brancheorganisaties Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang, Brancheorganisatie Kinderopvang, Stichting Nysa, Voor Werkende Ouders, en de Belangenvereniging van Ouders in de Kinderopvang, hebben waardevolle input gegeven.