In de moderne pedagogiek draait het niet meer om het corrigeren van gedrag aan de oppervlakte, maar om het doorzien van de herkomst. De sleutel hiervoor is de ZiP-bril. Met de ZiP-bril op zie je niet langer een kind dat lastig doet, maar een kind op zoek naar evenwicht in een wereld met te weinig of juist te veel prikkels.
‘Zit nou eens stil!’ of ‘Let nou eens op! Ik heb het al drie keer gezegd!’ Dit soort uitspraken klinken dagelijks op de groepen in de kinderopvang en bso. Maar wat als dat wiebelende kind niet zozeer lastig is, maar juist keihard bezig om de instructie te kunnen volgen? En wat als dat mopperende kind niet dwarsligt, maar pijn ervaart vanwege een kriebelend labeltje?
Stel je voor: Marcia staat te springen tijdens het tandenpoetsen, wiebelt voortdurend op haar stoel en friemelt met alles wat ze in haar handen krijgt. Intussen weigert Jeffrey die nieuwe, dure schoenen aan te trekken en moppert hij de hele dag over het felle licht in de badkamer. Daar kun je als (beroeps)opvoeder best moe van worden. Maar de professional van de toekomst kan zichzelf ook een andere vraag stellen: ‘Wat nu als de oorzaak van dit gedrag van deze kinderen ligt in te weinig of juist te veel zintuiglijke prikkels waarnemen?’
De professional van de toekomst
De rol van de pedagogisch medewerker is volop in beweging. De professional van de toekomst is iemand die:
Wat is ZiP eigenlijk?
ZiP staat voor Zintuiglijke Prikkelverwerking, het proces waarbij ons zenuwstelsel informatie uit ons eigen lichaam en de omgeving opvangt via de zintuigen, deze verwerkt en daarop reageert met een bewuste of onbewuste reactie. Daarbij hebben we het over maar liefst acht zintuigen: horen, zien, ruiken, voelen (tast) en proeven, aangevuld met evenwicht, beweging en interoceptie. Interoceptie is het zintuig dat ons vertelt wat er binnenin ons lichaam gebeurt, zoals honger, dorst, een volle blaas of emoties, zoals angst en onrust.