Flexibiliteit in de kinderopvang

Flexibiliteit in de kinderopvang

An Piessens An Raes Dietlinde Willockx | 2020 | mechelen.be
Gratis

Omschrijving

Flexibiliteit valt niet meer weg te denken uit onze levens en al helemaal niet uit de organisatie van de arbeidsmarkt. Die flexibiliteit heeft gevolgen voor gezinnen: ze biedt nieuwe mogelijkheden maar vaak maakt ze het leven en de zorg voor kinderen complexer. Dit boek toont hoe occasionele en flexibele kinderopvang gezinnen ondersteuning kan bieden. Kinderopvangorganisaties en beleidsmakers vinden hier verschillende manieren om goede, flexibele kinderopvang  te organiseren. Daarnaast toont het boek hoe de kinderopvang bestaande praktijken kan aanpassen aan een flexibele werking: de omgang met kinderen en hun gezinnen, de ondersteuning van medewerkers, de samenwerking met partners. Dan blijkt dat goede flexibele kinderopvang een ruimhartig beleid nodig heeft.

Het boek is geschreven in de schoot van het Interreg- 2Zeeën-project PACE (Providing Access to Childcare and Employment). In dit sociale-innovatieproject zochten projectpartners in vier Europese landen uit hoe werk én kinderopvang toegankelijker kunnen worden voor gezinnen die in kwetsbare omstandigheden leven. 

Uit besluit:

In dit boek lieten we zien hoe gezinnen worstelen om haalbare routes te vinden in hun zorglandschap en hoe occasionele en flexibele opvang daarbij ondersteuning kan bieden. Gezinnen kunnen een job vinden, kunnen die combineren met zorg voor jonge kinderen en vinden rust omdat ze zien hoe hun kinderen floreren in de opvang. Het boek liet ook zien dat het niet evident is om die opvang in de praktijk te brengen. Dat komt omdat het kinderopvangsysteem niet is ingesteld op occasionele en flexibele opvang. Het komt ook omdat het beleid in verschillende domeinen ervoor zorgt dat gezinnen verloren lopen in hun zorglandschap. En omdat het beleid occasionele en flexibele opvang bemoeilijkt.

De prachtige praktijken die in het boek aan bod kwamen, zijn dan ook vaak ontstaan ondanks het systeem en het beleid, niet dankzij. Een ruimhartig beleid uitbouwen In het eerste boekdeel voerden we naast een pleidooi voor occasionele en flexibele opvang al een pleidooi voor een ruimhartig beleid voor gezinnen en voor kinderopvang. Daarbij hoorde meer waardering voor zorgverleners en aandacht voor de gezinnen die de zorg ontvangen.

Aan het slot van dit boek kunnen we concreet maken hoe een ruimhartig beleid vorm kan krijgen.

We formuleren zes adviezen: vijf voor het kinderopvangbeleid en een voor een synergie tussen beleidsdomeinen.

1 Vereenvoudig de administratieve verplichtingen voor kinderopvang. Maak een vereenvoudigd systeem voor occasionele en dringende opvang, eventueel in twee stappen: minimale administratie bij de opstart, uitbreiding als gezinnen regelmatiger opvang gebruiken. 

2. Trek de financiering op en maak het gebruik van de financiële middelen flexibel. Een netwerk van voorzieningen kan zelf beslissen om een trajectbegeleider of een administratieve kracht aan te werven, of om een planningssysteem aan te kopen.

3. Geef de lokale overheden de middelen, de slagkracht en het mandaat om flexibele opvang te organiseren die tegemoetkomt aan de noden van de gezinnen in de regio. Doe dat ook in regio’s waar kinderopvang alleen door private organisaties wordt ingericht.

4. Kijk in de kwaliteitseisen voor de kinderopvang niet alleen naar de omgang met kinderen, maar ook naar die met gezinnen. Het Vlaamse pedagogische raamwerk is een voorbeeld. Dat kijkt naar wat kinderopvang voor kinderen doet, voor ouders en voor de samenleving.

5. Waardeer de medewerkers, vooral de kinderbegeleiders: · Werk aan het maatschappelijke prestige van de opleidingen voor kinderbegeleiders. · Bevorder actief de instroom van leerlingen, ook mannen, in de opleidingen voor kinderbegeleiders. · Verbeter de arbeidsvoorwaarden voor kinderbegeleiders: hogere lonen, billijke vakantieregeling, compensaties voor flexibiliteit. · Voorzie in en financier structurele, langdurige ondersteuning op de werkvloer.

6. Verbind het kinderopvangbeleid met het beleid op andere beleidsdomeinen. Weeg op de beslissingen in verband met ouderschapsrust (welzijn), scholen (onderwijs), algemeen welzijn, wonen en arbeid. Doe dat op alle niveaus: lokaal, regionaal, nationaal en Europees. Gewoon doen! Een ruimhartig beleid is belangrijk. Het tekent de contouren uit waarin alle kinderopvang vorm krijgt, ook occasionele en flexibele opvang. Maar in afwachting daarvan hoef je niet stil te zitten. Dat bewezen de PACE-partners. Stuk voor stuk probeerden ze een andere werking uit, allemaal met hetzelfde doel: kinderopvang mogelijk maken voor gezinnen die nu uit de boot vallen. Soms zijn de aanpassingen beperkter dan een voorziening zou willen, maar voor een gezin kan het verschil groot zijn.