Digitale geletterdheid klinkt soms alsof je kinderen zo snel mogelijk ‘handig met een tablet’ moet maken. Maar in de praktijk gaat het om iets veel breders: kinderen leren omgaan met media op een manier die past bij hun ontwikkeling.
Precies daarin ligt een belangrijke rol voor jou als pedagogisch professional. Niet door schermen te verbieden of juist alles toe te laten, maar door balans te brengen tussen schermen, spel en ontwikkeling, op een manier die ik graag ‘schermblij’ noem.
Meer dan techniek
Digitale geletterdheid gaat niet alleen over knoppen kunnen vinden. Het gaat erom dat kinderen media leren begrijpen, gebruiken en betekenis eraan geven. Bij jonge kinderen zie je dat terug in kleine, maar belangrijke stappen: ze ontdekken dat een filmpje door iemand is gemaakt, dat beelden gevoelens kunnen oproepen en dat je ook weer kunt stoppen. En ze merken dat media niet alleen iets is om te consumeren, maar ook iets om zelf mee te maken of te creëren.
Schermen zijn dus niet automatisch goed of slecht. De vraag is: wat doen we ermee, hoe lang, en met welke begeleiding?
Van oppas naar gids
In veel groepen is een scherm soms een snelle oplossing: even rust, even opruimen, even een momentje. Begrijpelijk. Maar als schermgebruik vooral ‘parkeren’ wordt, gaat het ten koste van spel, taal en contact. Jij maakt het verschil door bewust te kiezen waarom je een scherm inzet, door het samen te doen (kijken, praten, meespelen) en door het altijd af te wisselen met andere activiteiten. Zodra jij actief betrokken bent, verandert een schermmoment van passieve consumptie naar een leer- en contactmoment.
Waarde toevoegen
Als gecertificeerd mediacoach werk ik geregeld met kinderdagverblijven en bso’s. Wat me opvalt: op plekken waar bewust met schermen wordt omgegaan én waar er echt een link wordt gelegd tussen spel en het scherm, kan media voor de groep juist een duidelijke toegevoegde waarde hebben. Niet omdat kinderen ‘meer scherm’ nodig hebben, maar omdat het schermmoment dan een middel wordt: om taal uit te lokken, nieuwsgierigheid te prikkelen, samen te werken en daarna weer naar actief spel door te schakelen. Dat is voor mij de kern van schermblij werken: niet meer, maar slimmer én vooral ook samen.
Balans
Spel blijft de motor van ontwikkeling. In vrij spel oefenen kinderen sociale vaardigheden, emotieregulatie, motoriek en creativiteit. Schermen kunnen dat ondersteunen, maar niet vervangen.